Güvence Hesabı Nedir? Sigortasız ve Kaçan Araç Kazalarında Tazminat Hakkı

Trafik kazalarında zarar gören kişinin karşısında her zaman başvurabileceği bir sigorta şirketi bulunmayabilir; kazaya neden olan araç olay yerinden kaçmış ve tespit edilememiş olabilir, aracın zorunlu trafik sigortası hiç yaptırılmamış olabilir veya kazaya çalınmış ya da gasp edilmiş bir araç sebep olmuş olabilir. Bu durum, trafik kazası nedeniyle meydana gelen bütün zararların karşılıksız kalacağı anlamına gelmez; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesi ile Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği nezdinde oluşturulan Güvence Hesabı, belirli şartların gerçekleşmesi hâlinde özellikle ölüm ve yaralanmadan kaynaklanan bedensel zararların zorunlu sigorta teminatları çerçevesinde karşılanmasını sağlayan özel bir güvence mekanizmasıdır.

Kanunun 14. maddesine göre Güvence Hesabına başlıca şu durumlarda başvurulabilir:

• Kazaya neden olan araç veya sorumlu sigortalı tespit edilemiyorsa, bedensel zararlar bakımından
• Kazaya neden olan aracın kaza tarihinde geçerli bir zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmuyorsa, yine bedensel zararlar bakımından
• Sigorta şirketinin mali bünyesindeki zafiyet nedeniyle bütün branşlardaki ruhsatlarının sürekli iptal edilmesi veya şirketin iflas etmesi hâlinde, şirketin ödemekle yükümlü olduğu maddi ve bedensel zararlar bakımından
• Çalınmış veya gasp edilmiş bir aracın karıştığı kazada, işletenin sorumlu tutulamadığı durumlarda kişiye gelen bedensel zararlar bakımından
• Yeşil Kart Sigortası kapsamında Türkiye Motorlu Taşıt Bürosunca yapılması gereken, mevzuatta belirtilen ödemeler bakımından

Kazaya neden olan aracın tespit edilemediği durumlarda Güvence Hesabının sorumluluğu esas itibarıyla kişiye gelen bedensel zararlarla sınırlıdır; sürekli sakatlık nedeniyle doğan zararlar, ölüm hâlinde destekten yoksun kalma zararları ve mevzuat kapsamında Hesabın sorumluluğuna giren diğer bedensel zarar kalemleri talep konusu olabilir. Tazminatın bulunup bulunmadığı ve miktarı; kişinin yaşı, geliri, kusur durumu, maluliyet oranı, desteğin özellikleri, kazayla zarar arasındaki illiyet bağı ve diğer somut veriler dikkate alınarak belirlenir. Sigortasız bir aracın neden olduğu kazada da zarar görenin bedensel zararları aynı şekilde Güvence Hesabından talep edilebilir; Güvence Hesabı yaptığı ödeme sonrasında mevzuattaki şartlar çerçevesinde sorumlu kişilere rücu edebilir.

Uygulamada en sık karşılaşılan yanılgılardan biri, Güvence Hesabının sigortasız veya tespit edilemeyen aracın neden olduğu bütün zararları karşıladığı düşüncesidir; 5684 sayılı Kanun, aracın tespit edilememesi ve zorunlu sigortasının bulunmaması hâllerinde Güvence Hesabının sorumluluğunu bedensel zararlar üzerinden düzenlemektedir.

Sigorta şirketinin ruhsatlarının iptali veya iflası hâli ise ayrıca değerlendirilmelidir, çünkü kanun bu durumda sigorta şirketinin ödemekle yükümlü olduğu maddi ve bedensel zararları da Güvence Hesabı kapsamında düzenlemektedir. Ayrıca Kanun'un 14. maddesi Cumhurbaşkanına, gerekli görülen hâllerde eşyaya gelen zararların kısmen veya tamamen Hesaptan karşılanmasına karar verme yetkisi vermektedir.

Güvence Hesabının sorumluluğu sınırsız değildir; ödeme, rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan zorunlu sigorta teminat limitleri dikkate alınarak değerlendirilir. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında 1 Ocak - 31 Aralık 2026 döneminde kişi başına sağlık gideri teminatı ile sakatlanma ve ölüm teminatı 3.600.000 TL'dir; kaza başına toplam teminat ise aracın türüne göre değişebilmektedir.

Çarpıp kaçan veya plakası tespit edilemeyen araçların neden olduğu kazalarda ispat önemlidir. Mümkün olduğunca muhafaza edilmesi gereken belgeler:

• Trafik kazası tespit tutanağı ve kolluk kayıtları
• Kamera (MOBESE) görüntüleri
• Görgü tanığı beyanları
• 112 ve hastane kayıtları
• Savcılık soruşturma dosyası

Kamera görüntülerinin belirli süreler sonunda silinebileceği dikkate alınmalıdır.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 26.02.2026 tarihli, E.2025/8378 ve K.2026/2219 sayılı kararı, tespit edilemeyen aracın neden olduğu bedensel zarar uyuşmazlıklarında kazanın gerçekleşme biçiminin ve mevcut delillerin bütünsel değerlendirilmesinin önemini göstermektedir; yalnızca karşı aracın plakasının tespit edilememiş olması tazminat hakkının bulunmadığı sonucunu doğurmaz. Aynı Dairenin 23.02.2026 tarihli, E.2024/11764 ve K.2026/2010 sayılı kararında ise, maluliyet raporunun kaza tarihindeki mevzuata uygun olmaması ve illiyet bağı bakımından eksiklikler içermesi hâlinde talebin yalnızca bu nedenle usulden reddedilmesi yerine eksikliklerin giderilerek usulüne uygun ve denetime elverişli rapor alınması gerektiği vurgulanmıştır.

Güvence Hesabı, Sigorta Tahkim Komisyonu sistemine üye kuruluşlar arasındadır; başvurunun tamamen veya kısmen karşılanmaması hâlinde şartların bulunması kaydıyla Sigorta Tahkim Komisyonuna veya genel yargı yoluna başvurulabilir. Trafik kazalarından kaynaklanan taleplerde Karayolları Trafik Kanunu m. 109 uyarınca zamanaşımı, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıldır; kaza aynı zamanda daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa uzamış süre gündeme gelebilir.

Güvence Hesabı, özellikle sigortasız, tespit edilemeyen, çalınmış veya gasp edilmiş araçların neden olduğu trafik kazalarında zarar gören kişilerin tamamen korumasız kalmasını önleyen önemli bir mekanizmadır. Ancak kapsamının doğru belirlenmesi gerekir: araç hasarı ve değer kaybı kural olarak Güvence Hesabından karşılanmazken, ölüm ve yaralanmaya bağlı bedensel zararlar kanunda belirtilen şartlar ve kaza tarihindeki teminat limitleri çerçevesinde talep edilebilir. Başvurularda kazanın niteliği, talep edilen zarar türü, kusur durumu, tıbbi belgeler, uygulanacak teminat limiti ve zamanaşımı birlikte değerlendirilmelidir.