HAGB Nedir ve Hangi Durumlarda Uygulanabilir?

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), sanık hakkında kurulan mahkûmiyet hükmünün, belirli şartların gerçekleşmesi hâlinde hukuki bir sonuç doğurmayacak şekilde belirli bir süre ertelenmesidir. Bu süre içinde yeni bir kasıtlı suç işlenmemesi ve yükümlülüklere uyulması hâlinde açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kalkar.

HAGB kararı verilebilmesi için genel olarak aşağıdaki şartların bir arada gerçekleşmesi aranır:

• Hükmolunan cezanın kanunda belirlenen süreyi aşmaması
• Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması
• Mahkemenin, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutumunu değerlendirerek yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varması
• Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın giderilmesi

Sanığın HAGB kararını kabul etmemesi hâlinde mahkeme, durumun gereğine göre hükmü açıklar. HAGB kararı verilmesi durumunda sanık, kararın verildiği tarihten itibaren beş yıllık bir denetim süresine tabi tutulur.

HAGB kararına karşı uygulanacak kanun yolu da 1 Haziran 2024 tarihinden itibaren yürürlüğe giren değişikliklerle önemli ölçüde farklılaşmıştır. Bu nedenle internette hâlen yer alan ve HAGB kararlarına karşı yalnızca itiraz yoluna başvurulabileceğini belirten eski tarihli açıklamaların önemli bir kısmı artık güncel değildir; HAGB kararı kesin nitelikte değildir ve karara karşı uygulanacak kanun yolu, kararın verildiği tarihe ve o tarihte yürürlükte bulunan Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre ayrıca belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi, 10/7/2025 tarihli ve E.2024/98, K.2025/149 sayılı kararıyla Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesinin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını düzenleyen (5) ilâ (14) numaralı fıkralarının tamamını iptal etmiştir. İptal kararı 31/12/2025 tarihli ve 33124 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış olup, iptal hükümleri kararın yayımından itibaren dokuz ay sonra, yani 30 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Kanun koyucu bu süre dolmadan harekete geçmiştir: 31/7/2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7589 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesinin (5) ilâ (14) numaralı fıkraları yeniden düzenlenmiş ve bu değişiklik yayımı tarihinde, yani 31 Temmuz 2026'da yürürlüğe girmiştir. Yeni fıkralar, HAGB kurumunu bu yazıda anlatılan genel çerçeveyle (şartlar, beş yıllık denetim süresi, kanun yolu) esasen koruyarak sürdürmektedir.