Nafaka Ne Kadar Olur? Nafaka Nasıl Hesaplanır?
Yazar: Av. Halil Delil BEYAZTAŞ
Nafaka için kanunda herkese uygulanabilecek sabit bir tutar veya matematiksel formül bulunmamaktadır; bunun nedeni, nafakanın somut olayın koşullarına göre belirlenmesi gereken bir denge unsuru olmasıdır. Mahkeme, nafaka miktarını belirlerken tarafların ekonomik ve sosyal durumlarını, gelirlerini, yaşam koşullarını ve varsa çocukların ihtiyaçlarını birlikte değerlendirir. Nafaka, anlaşmalı boşanma protokolünde düzenlenmesi gereken temel konulardan biridir.
Nafaka Miktarını Belirleyen Kriterler
Mahkeme, nafaka miktarını takdir ederken başlıca şu unsurları dikkate alır:
- Tarafların gelir ve malvarlığı durumu
- Evlilik birliği içindeki yaşam standardı
- Nafaka talep edenin çalışma gücü ve iş bulma imkânı
- Varsa çocukların yaşı, eğitimi ve ihtiyaçları
- Tarafların diğer mali yükümlülükleri
Yoksulluk Nafakası Nedir?
Türk Medeni Kanunu m. 175 uyarınca boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru diğer eşten daha ağır olmamak koşuluyla, diğer eşin mali gücü oranında süresiz olarak yoksulluk nafakası isteyebilir; kanun, nafaka yükümlüsünün ayrıca kusurlu olmasını aramaz. Bu 'süresiz olarak' ibaresi hâlen tartışmalı bir gündem maddesidir; 13. Yargı Paketi kapsamında basına yansıyan hazırlık aşamasındaki değişiklik iddiaları ile bunların yürürlükteki hukuktan farkı için 13. Yargı Paketi ile nafakada yeni dönem yazımıza bakabilirsiniz.
İştirak Nafakası Nedir?
Velayet kendisine bırakılmayan ebeveyn (bkz. velayet kime verilir), çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır; bu kapsamda hükmedilen nafaka iştirak nafakası olarak adlandırılır. Çocuğun ergin olmasıyla velayet ilişkisine bağlı iştirak nafakası kendiliğinden sona erer; ancak eğitimine devam eden ergin çocuk yönünden Türk Medeni Kanunu'ndaki ana-babanın bakım yükümlülüğü ayrıca gündeme gelebilir.
Nafaka Artırılabilir, Azaltılabilir veya Kaldırılabilir mi?
Türk Medeni Kanunu m. 176 uyarınca irat (aylık) biçiminde ödenen yoksulluk nafakası, tarafların mali durumunun değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde artırılabilir veya azaltılabilir.
Önemli
Yoksulluk nafakası, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar. Alacaklının evlenmeksizin fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde ise nafaka mahkeme kararıyla kaldırılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Nafaka miktarı için sabit bir tablo veya oran var mı?
Hayır. Nafaka miktarı her dosyada tarafların somut mali ve sosyal durumuna göre mahkemece takdir edilir; internette dolaşan sabit oran veya tablo iddiaları güvenilir değildir.
Nafaka ödenmezse ne olur?
İcra ve İflas Kanunu m. 344 uyarınca nafakaya ilişkin karara uymayan borçluya, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilebilir; hapsin uygulanmasına başlandıktan sonra borç ödenirse borçlu tahliye edilir. Borçlunun nafakanın kaldırılması veya azaltılması talebiyle ayrıca dava açmış olması hâlinde, ileri sürdüğü sebepler değerlendirilerek tazyik hapsinin uygulanması bu davanın sonucuna bırakılabilir.
Yeniden evlenirsem nafaka biter mi?
Yoksulluk nafakası alan tarafın yeniden evlenmesi hâlinde nafaka kendiliğinden sona erer; ayrıca bir mahkeme kararına gerek yoktur.
İşsizsem de nafaka ödemem gerekir mi?
Nafaka yükümlülüğü, yükümlünün güncel gelirinin bulunmamasıyla otomatik olarak ortadan kalkmaz; mahkeme somut mali gücü ve ödeme kapasitesini değerlendirerek karar verir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özelliklerine göre hukuki değerlendirme değişebilir.
İlgili Mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.175
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.176
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.344
