Sınır Dışı Etme Kararına İtiraz: 7 Günlük Süre ve İdari Gözetim

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m. 53'e göre sınır dışı etme kararına karşı yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı tebliğden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurabilir. Bu nedenle sınır dışı kararıyla karşılaşan kişi bakımından ilk iş tebliğ tarihini kesin olarak belirlemektir.

Vize ihlali, ikamet izninin iptali, izinsiz çalışma, giriş-çıkış hükümlerinin ihlali, giriş yasağına rağmen ülkeye gelme ve kamu düzeni/güvenliği değerlendirmesi Kanun'un 54. maddesi kapsamındaki başlıca sebeplerdendir; ancak bu madde, geri gönderme yasağı ve 55. maddedeki güvenceleri ortadan kaldırmaz.

Kanun'un 4. maddesi uyarınca hiç kimse işkence, insanlık dışı veya onur kırıcı muamele riski bulunan ya da belirli nedenlerle hayatı veya hürriyeti tehdit altında olacak bir yere gönderilemez; risk iddiası kişisel belgeler ve güvenilir ülke bilgileriyle somutlaştırılmalıdır.

Kanun'un 55. maddesi ciddi sağlık, yaş veya gebelik nedeniyle seyahati riskli olanlar, gönderileceği yerde ağır kötü muamele riski bulunanlar ve belirli mağdur grupları için özel koruma getirir.

Yabancının rızası saklı kalmak üzere, yedi günlük dava süresinde ve süresinde dava açılmışsa yargılama sonuçlanıncaya kadar kişi kural olarak sınır dışı edilmez; başvurunun kararı veren makama da bildirilmesi gerekir.

Sınır dışı kararına karşı idare mahkemesine, idari gözetim kararına karşı ise sulh ceza hâkimliğine başvurulur; sınır dışı davası kişinin geri gönderme merkezinden otomatik çıkmasını sağlamaz. İdari gözetim kural olarak altı ayı geçemez; yabancının iş birliği yapmaması veya doğru bilgi vermemesi nedeniyle işlem tamamlanamazsa en fazla altı ay daha uzatılabilir ve devam gerekliliği her ay değerlendirilmelidir. Belirli adreste ikamet, bildirim, teminat ve elektronik izleme gibi idari gözetime alternatif yükümlülükler de kanunda düzenlenmiştir.

Türk vatandaşı eş veya çocuk, uzun süreli ikamet ve güçlü aile bağları, işlemin aile hayatına saygı ve ölçülülük yönünden değerlendirilmesinde önemlidir; ancak aile bağı her sınır dışı kararını otomatik olarak hukuka aykırı kılmaz.