TCK m. 158/4 Sonrası Kesinleşmiş Dolandırıcılık Dosyalarında Uyarlama Yargılaması

TCK m. 158/4, dolandırıcılığa iştiraki banka hesabı, kart veya maddede sayılan diğer ödeme araçlarını kullandırmakla sınırlı kalan kişiler için cezanın yarı oranında indirilmesini öngörmektedir. Kesinleşmiş dosyalarda ise 'hesabım kullanıldı, cezam otomatik yarıya iner' yaklaşımı doğru değildir. TCK m. 7/2'deki lehe kanun ilkesi gereği sonradan yürürlüğe giren lehe hüküm geçmişe uygulanabilir; 5252 sayılı Kanun m. 9 çerçevesindeki uyarlama yargılaması, kesinleşmiş davayı baştan görmek için değil, kesinleşmiş hükümde kabul edilen fiile eski ve yeni kanunu uygulayıp lehe sonucu belirlemek için yapılır.

Mahkemenin incelediği temel soru, kesinleşmiş hükümde sabit kabul edilen eylemin yalnızca hesap, kart veya erişim araçlarını vermekten ibaret olup olmadığıdır. Mağdurla görüşme, suç planına katılma, başka hesapları organize etme, parayı çekme veya suç organizasyonunda başka görev üstlenme gibi ek fiiller kabul edilmişse m. 158/4 kapsamı ayrıca tartışılır.

Kural olarak uyarlama yargılamasında sübut baştan tartışılmaz ve yeni bir olay yargılaması yapılmaz; mahkeme kesinleşmiş maddi kabulün yeni hüküm karşısındaki hukuki niteliğini belirler. 'Aslında suçu işlemedim' iddiasıyla 'kesinleşmiş hükümde kabul edilen fiilim yeni indirim kapsamındadır' iddiası bu nedenle aynı değildir; kesinleşmiş mahkûmiyetin maddi doğruluğunun yeni delillerle tartışılması gerekiyorsa, şartları varsa yargılamanın yenilenmesi veya diğer olağanüstü kanun yolları ayrıca değerlendirilmelidir.

7589 sayılı Kanunun Geçici 1/7 hükmü, infaz aşamasında olup daha önce TCK m. 168 uygulanmamış ve m. 158/4 kapsamına giren hükümlüye özel bir etkin pişmanlık imkânı tanır; mahkeme ihtarından itibaren altı ay içinde mağdurun zararı tamamen giderilirse TCK m. 168/2 uygulanabilir. Zarar tamamen giderilmeden bu hükme dayanılarak infazın ertelenmesi veya durdurulması mümkün değildir.