Trafik Kazasında Yaralanma ve Ölüm Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Trafik kazasında tazminat tek bir rakam değildir; sonuç zarar türü, kusur, gelir, yaş, kalıcı kayıp oranı, destek ilişkisi, önceki ödemeler ve sigorta limitleri gibi birçok veriye bağlıdır. Yaralanmada Türk Borçlar Kanunu m. 54 kapsamında kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı, ekonomik geleceğin sarsılması ve hukuken talep edilebilir diğer bedensel zararlar; ölümde ise m. 53 kapsamında cenaze giderleri, ölüm öncesi zararlar ve destekten yoksun kalma gündeme gelir. Manevi tazminat m. 56 uyarınca ayrı bir taleptir; bakıcı gideri de geçici veya sürekli bakım ihtiyacının tıbben ortaya konulması hâlinde ayrıca değerlendirilebilir.

Karayolları Trafik Kanunu m. 98 uyarınca trafik kazası nedeniyle sağlık kurumlarının sunduğu sağlık hizmet bedelleri, sosyal güvenceye bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır; sağlık hizmet bedeli ile bakıcı gideri, çalışma gücü kaybı ve diğer tazminat kalemleri birbirine karıştırılmamalıdır.

Kalıcı bedensel zarar dosyasında raporun kaza tarihinde uygulanması gereken mevzuata göre ve yetkili/denetlenebilir biçimde düzenlenmesi önemlidir; hesapta gelir, yaş, kusur, kalıcı kayıp oranı ve yaşam süresi birlikte değerlendirilir. Zorunlu trafik sigortası uygulamasında TRH 2010 önemli bir parametre olmakla birlikte hesap yöntemi kaza ve poliçe tarihine göre güncel hukukla birlikte ele alınmalıdır. Zarar görenin kazadaki kusuru tazminatı etkiler; emniyet kemeri veya koruyucu ekipman kullanılmaması ya da alkollü sürücünün aracına bilerek binme gibi davranışlar, zararın doğması veya artmasıyla illiyet kurulabildiği ölçüde Türk Borçlar Kanunu m. 52 kapsamında müterafik kusur indirimi doğurabilir.

Karayolları Trafik Kanunu m. 97 uyarınca zorunlu trafik sigortacısına karşı dava veya tahkimden önce yazılı başvuru gerekir; sigortacı on beş gün içinde cevap vermez veya cevap talebi karşılamazsa dava ya da Sigorta Tahkim Komisyonu yolu açılır. 1 Ocak - 31 Aralık 2026 döneminde geçerli teminat limitleri şöyledir:

Kaza başına toplam limit araç grubuna göre değişir.

7589 sayılı Kanunla Türk Borçlar Kanunu m. 55'e eklenen hükme göre çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalmada, kazancın bilindiği döneme ilişkin tazminata olay tarihinden, kazancın bilinemediği döneme ilişkin tazminata ise karar tarihinden kanuni faiz işler. Ayrıca tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödemeler, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminattan oransal olarak mahsup edilir; bu yeni kurallar yalnız değişikliğin yürürlüğünden sonra meydana gelen haksız fiil veya zarar doğuran olaylara uygulanır.

Bedensel zarar hesabı 'maluliyet oranı çarpı maaş' formülünden ibaret değildir; tıbbi rapor, kusur, gelir, aktüerya, sigorta limiti, önceki ödeme ve kaza tarihine göre uygulanacak hukuk birlikte incelenmelidir.